حسنعلى ميرزا شجاع السلطنه ، در كتابش تذكرهء عمومى خرابات ، غزلى با رديف « استرجى » در وصف جمال انگليسى مزبور ديده‌ام . » خان ملك ساسانى نيز نقل مىكند : « روس‌ها هم كه از اين حيلهء انگليس‌ها [ فرستادن استرجى به دربار فتحعليشاه ] آگاهى يافتند ، جوانى خوبروى به نام يوسف گرجى را به دربار فتحعليشاه گسيل داشتند . نو به بازار آمد و كهنه دل‌آزار شد و شاعر گفت : صبا برو به فرنگ و بگو كه يوسف گرجى * شكست رونق بازار حسن استرجى » « 1 » كاخ گلستان نام كاخ گلستان از نام تالار گلستان فتحعليشاه در عمارت خروجى ارك گرفته و از باب اطلاق جزء به كل به همهء كاخهاى سلطنتى گفته شده است . گاه نيز تالار آيينهء جديد را تالار گلستان گويند . تالار گلستان يكى از قسمتهاى عمارت خروجى است كه شامل اتاق موزهء قديم ، تالار گلستان و صندوقخانه مىشود . بناى اين تالار در زمان آغا محمد خان آغاز شد و در سال 1216 ( ه ق ) در زمان فتحعليشاه پايان يافت . در سال 1296 ( ه ق ) ، ناصر الدين شاه ، تالار را خراب كرد و تالار آيينهء جديد را كه تالار گلستان نام گرفت ، بنا كرد . « 2 » در المآثر و الآثار مىخوانيم : « عمارت و تجديد قلعهء ارك جديد دارالخلافهء تهران كه اصلا به عهد زنديه تعلق دارد ، به [ وسيلهء ] عبد الرحمن معمارباشى در سنهء هزار و دويست و شصت و هفت ، از هجرت سال چهارم قمرى ، از جلوس همايون « 3 » . [ منظور ناصر الدين شاه است ] ، ساخته شد . تخت مرمر يا تخت سليمانى ازجمله آثار ارك سلطنتى است كه از دورهء فتحعليشاه باقى مانده است . فتحعليشاه كمى قبل از سال 1221 ( ه ق ) ، به حجاران و سنگتراشان معروف اصفهان دستور داد كه از سنگ مرمر زرد معادن يزد تختى بسازند كه هميشه وسط ايوان ديوانخانه يا ايوان دارالامارهء سابق قرار داشته باشد . تخت مرمر به شكل سكوى ديواره‌دار بلندى از شست‌وپنج قطعه مرمر بزرگ و كوچك ساخته و در وسط ايوان نهاده شده است . ارتفاع تخت از كف ايوان نزديك به يك متر

--> ( 1 ) . خلسه مشهور به خوابنامه ، محمد حسن خان اعتماد السلطنه ، به كوشش محمود كتيرايى ، ص 275 . ( 2 ) - تهران در گذشته و حال ، ص 245 ، با اندك تغيير . ( 3 ) - المآثر و الآثار ، ج 1 ، ص 90 .